Ilość elektroodpadów, zwanych inaczej elektrośmieciami, jest nieustannie narastającym problemem środowiskowym. Ich konsumpcja, a co za tym idzie również produkcja, wykazuje tendencje wzrostowe. Z tego względu pojawia się paląca potrzeba ich właściwej utylizacji oraz możliwie jak najefektywniejszego recyklingu.

 

Rodzaje elektrośmieci

 

Mianem elektroodpadów określa się wszystkie urządzenia – zarówno sprzęt elektryczny, jak i elektroniczny, który działał zasilany bateriami lub prądem, a obecnie w wyniku usterki lub naturalnej eksploatacji przestał być użytkowany. Należą do nich urządzenia:

  • gospodarstwa domowego: wielkogabarytowe, np. chłodziarki, pralki, mikrofalówki oraz małogabarytowe, np. żelazka, odkurzacze, tostery;
  • teleinformatyczne i telekomunikacyjne, np. terminale, telefony, komputery, drukarki;
  • audiowizualne, np. odbiorniki radiowe, telewizyjne, kamery video;
  • hi-fi i instrumenty muzyczne;
  • urządzenia rekreacyjne i sportowe, np. orbitreki, konsole do gier video;
  • oświetleniowe, np. lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze, lampy metalohalogenkowe.

 

Ponadto do tej grupy zalicza się również: narzędzia elektryczne i elektroniczne (np. piły, maszyny do szycia, wiertarki), sprzęty medyczne oraz przyrządy do nadzoru i kontroli. Są to urządzenia obecne w otoczeniu każdego człowieka, życie bez nich jest w dzisiejszym świecie niemożliwe, dlatego tak doniosłą i ważną kwestią staje się recykling elektroniki oraz urządzeń elektrycznych.

 

Recyklingu elektroodpadów

 

Na początku konieczne jest przeprowadzenie separacji mechanicznej. Umieszczenie poszczególnych części w jednej kategorii pozwala na wdrożenie kolejnych procesów. Segregację poprzedza demontaż, dzięki któremu poszczególne podzespoły można podzielić na następujące kategorie: tworzywa sztuczne, metale żelazne, nieżelazne (np. szkło, drewno, papier), guma, kable oraz odpady o charakterze niebezpiecznym. Metody te są proste i cechuje je niska szkodliwość środowiskowa.

 

Posegregowane odpady są poddawane recyklingowi. Przykładowo części zużytych telefonów komórkowych, takie jak złoto czy platyna oraz miedź, są często wykorzystywane w produkcji plomb dentystycznych, czajników a nawet instrumentów muzycznych. Z niedziałającego monitora i komputera można odzyskać około 7 kg szkła, kilka kilogramów tworzywa sztucznego oraz aluminium i ołów.

 

Bardzo ważne jest, aby zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego nie składować, ani nie magazynować, ponieważ może zawierać toksyczne substancje (np. arsen, rtęć, chrom, kadm, stopy lutownicze na bazie ołowiu oraz związki mutagenne), które zagrażają zdrowiu i życiu wszystkich organizmów żywych. Tego rodzaju sprzęt powinien być zawsze oddawany do specjalnie przeznaczonych punktów, gdzie substancje niebezpieczne zostaną we właściwy sposób zutylizowane a elementy, które nadają się do ponownego wykorzystania – poddane recyklingowi.