Życie większości z nas składa się z etapów, krótszych odcinków. Jeśli mamy jasno obrany cel, chcemy wiedzieć, czy w trakcie dążenia do niego podążamy we właściwym kierunku. W związku z tym poddajemy się różnym sprawdzianom, testom, analizom i ocenom. One mają nam dać odpowiedź na pytanie dotyczące słuszności obranej drogi.

Ewaluacja wewnętrzna jako następstwo rozporządzenia

Taką ewaluacją i diagnozę przeprowadza się praktycznie w każdej dziedzinie życia. Przybiera ona tylko różne formy i może mieć nieco inny charakter. Okresowej ocenie i analizie poczynań poddaje się uczniów, nauczycieli czy przedszkolaków. W tym przypadku mówimy o ewaluacji i diagnozie edukacyjnej, która informuje o postępach w procesie wychowawczym i edukacyjnym.

Spotyka się także czasową ocenę wyników pracowników firm, sportowców, żołnierzy, policjantów i innych członków służb mundurowych. Przeprowadza się ją przed ważnymi wydarzeniami. Dla pracowników będzie to wniosek o awans. Wtedy ocenia się ich dotychczasową postawę, działalność, stosunek do pracodawcy.

Sportowców, zwłaszcza tych otrzymujących wysokie stypendia i objętych finansowaniem z budżetu państwa, ocenia się po sezonie. Osoby z najgorszymi wynikami tracą wsparcie. Ma to mobilizować członków różnych kadr i zespołów do wytężonej pracy przez cały czas.

Od strony teoretycznej ewaluacja i diagnoza to metody badawcze

Wbrew pozorom nie oznaczają tego samego. Obowiązek przeprowadzania tej pierwszej na mocy rozporządzenia ministra edukacji narodowej z października 2009 roku o nadzorze pedagogicznym spoczywa na każdej placówce. Wówczas jest to ewaluacja wewnętrzna.

Kontrola w placówce oświatowej może zostać przeprowadzona także przez organy spoza szkoły, np. kuratora, wysłannika ministerstwa albo szefa wydziału odpowiedniej instytucji samorządowej odpowiedzialnej za nadzór placówek na danym szczeblu (przykładowo szkoły podstawowe podlegają urzędom gminy/urzędom miejskim). Wtedy mówimy o ewaluacji zewnętrznej.

Jak przygotować się do tych kontroli i badań procesu dydaktycznego? Można zapoznać się ze wzorami dokumentów. Dzięki temu nadzorowani nauczyciele będą wiedzieć, co najbardziej przyciąga uwagę osób dokonujących oceny.